Blog Details
Göğüs ağrısı, eforla ortaya çıkan nefes darlığı veya kalp damarlarında darlık şüphesi olduğunda kardiyoloji doktorunuz “anjiyo” önerebilir. Koroner anjiyografi, kalbi besleyen damarların doğrudan görüntülenmesini sağlayarak damarların nerede ve ne ölçüde daraldığını net bir şekilde gösteren girişimsel bir incelemedir.
Anjiyo Nedir?
Anjiyo veya daha doğru ifadeyle koroner anjiyografi, kalbi besleyen koroner damarların kontrast madde ve X ışınları yardımıyla görüntülenmesidir.
İşlem sayesinde koroner arterlerde daralma veya tıkanıklık bulunup bulunmadığı, varsa hangi damarda ve hangi bölgede olduğu görülmektedir. Ardından sonuca göre vakit kaybetmeden anlık olarak kişiye özel tedavi uygulanmaktadır.
Koroner anjiyografi yalnızca tanı koymak için yapılan bir işlem değildir. Elde edilen bulgular sonucunda ilaç tedavisi, balon ve stent uygulaması veya koroner bypass gibi tedavilerden hangisinin uygun olabileceğinin belirlenmesine de yardımcı olur.
Anjiyo Neden Yapılır?
Koroner anjiyografi özellikle şu durumlarda yapılır:
- Koroner arter hastalığından şüphelenilmesi
- Kalp krizinin değerlendirilmesi veya acil tedavisi
- Açıklanamayan ya da tekrarlayan göğüs ağrısı
- Efor testi ve diğer testlerde ki şüpheli sonuçlar
- Kalp damarlarındaki mevcut darlığın ayrıntılı değerlendirilmesi
- Bazı kalp kapağı ameliyatları öncesinde koroner damarların kontrol edilmesi
gibi durumlarda anjiyoya yapılmaktadır. Her göğüs ağrısı yaşayan kişiye doğrudan anjiyo yapılmaz. Hastanın şikâyetleri, muayene bulguları ve daha önce yapılan kardiyolojik testlerin sonuçları birlikte bakılarak tedavi yöntemine karar verilir.
Anjiyo Nasıl Yapılır?
Koroner anjiyografi, hastanedeki anjiyografi veya kateter laboratuvarında özel steril bir ortamda kardiyoloji doktoru tarafından yapılır. Hasta çoğunlukla işlem sırasında uyanıktır. İşlem sırasında ağrı acı olmamaktadır.
Öncelikle el bileği veya kasık bölgesindeki atardamarın giriş noktası lokal anesteziyle uyuşturulur. Ardından damara ince bir giriş kılıfı yerleştirilir ve kateter adı verilen ince, esnek tüp damar içerisinden kalbin koroner damarlarının başlangıç bölgesine kadar ilerletilir.
Kateter içerisinden kontrast madde verilir. Kontrast madde koroner damarların X ışını altında detaylı bir şekilde görünmesini sağlar. Kardiyoloji doktoru farklı açılardan alınan görüntüler üzerinden damarları değerlendirdirir ve tanı koyar. Ardından uygun tedavi yöntemine karar verir.
Kontrast madde verilirken birkaç saniyelik sıcaklık hissi oluşabilir. Kateterin damar içerisinde ilerleyişi ise çoğunlukla hissedilmez.
Anjiyo Koldan Mı Kasıktan Mı Yapılır?
Anjiyo en sık el bileğindeki radial arterden veya kasık bölgesindeki femoral arterden yapılır.
El bileğinden yapılan anjiyoda hastanın işlem sonrasında hareket edebilmesi genellikle daha kolaydır ve giriş yerine bağlı kanama komplikasyonları daha düşüktür.
Ancak her hasta için el bileğinden giriş uygun değildir. Damar yapısı, yapılması planlanan girişim ve hastanın tıbbi özellikleri göz önünde bulundurularak en uygun giriş bölgesine kardiyoloji uzmanı karar verir.
Anjiyo Kaç Dakika Sürer?
Sadece tanı koymak veya kontrol amaçlı gerçekleştirilen, sorunsuz ilerleyen anjiyo işlemi yaklaşık 20-30 dakika arasında sürmektedir. İşlemin süresi damar anatomisine ve yapılacak ek değerlendirmelere göre değişebilir.
Anjiyo sırasında önemli bir darlık bulunması ve aynı seansta balon veya stent uygulanmasına karar verilmesi durumunda işlem daha uzun sürebilir.
Anjiyo Acıtır Mı?
Anjiyo genel olarak ağrılı bir işlem değildir. Damar giriş bölgesi lokal anesteziyle uyuşturulduğu için hasta çoğunlukla yalnızca anestezi sırasında kısa süreli iğne hissi veya giriş bölgesinde hafif basınç hisseder.
Kontrast maddenin verilmesiyle vücutta birkaç saniye süren sıcaklık veya sıcak basması hissedilebilir. İşlem sırasında belirgin göğüs ağrısı veya farklı bir rahatsızlık gelişirse işlem yapan doktora haber verilmelidir.
Anjiyoda Damar Tıkalı Çıkarsa Ne Olur?
Anjiyoda darlık görülmesi, her hastaya mutlaka stent takılacağı anlamına gelmez. Darlığın yeri, derecesi, kalp kasına giden kan akışına etkisi, etkilenen damar sayısı ve hastanın genel sağlık durumu birlikte değerlendirilir.
Bazı hastalarda ilaç tedavisi yeterli olabilirken uygun vakalarda aynı seansta balon ve stent uygulaması yapılır. Daha yaygın veya anjiyo ile açılamayan damarlara ise koroner bypass cerrahisi uygulanabilir.
Anjiyo Sonrası Nelere Dikkat Edilir?
İşlem tamamlandıktan sonra kateter çıkarılır ve giriş bölgesindeki kanamanın durması sağlanır. Hasta bir süre gözlem altında tutulur. Giriş bölgesinde küçük bir morluk veya hafif hassasiyet görülebilir. Doktorun aksi yönde bir önerisi yoksa yeterli sıvı tüketmek, giriş bölgesini korumak ve belirlenen süre boyunca ağır kaldırmamak gerekir.
Giriş yerinde durmayan kanama, giderek artan şişlik, belirgin renk değişikliği veya soğukluk, şiddetli göğüs ağrısı ya da nefes darlığı gelişmesi durumunda hemen sağlık ekibine haber verilmelidir.
Anjiyo Riskli Bir İşlem Midir?
Koroner anjiyografi yaygın olarak uygulanan ve ciddi komplikasyonların nadir görüldüğü girişimsel bir işlemdir. Bununla birlikte tamamen risksiz değildir.
Giriş bölgesinde kanama veya damar hasarı, kontrast maddeye reaksiyon, böbrek fonksiyonlarında bozulma ve ritim problemleri görülebilir. Kalp krizi veya inme gibi ciddi komplikasyonlar ise nadirdir. Bu nedenle işlemin alanında uzman ve deneyimli bir kardiyoloji doktoru tarafından yapılması gerekmektedir.
Sonuç
Anjiyo kararı yalnızca tek bir şikâyete veya tetkik sonucuna göre verilmez. Hastanın göğüs ağrısının özellikleri, kalp-damar hastalığı riskleri, mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve önceki kardiyolojik muayeneleri birlikte ele alınarak tedaviye karar verilir. İzmir kardiyoloji doktoru Uzm. Dr. Işık Erdoğan, koroner arter hastalığı şüphesi bulunan hastalarda gerekli kardiyolojik muayene sonucu anjiyo olması gereken hastaların tüm tetkik ve bulgularını ele alarak kişiye özel tedavi planı uygulamaktadır.
Anjiyo Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
1. Anjiyo Olmak İçin Hastanede Yatmak Gerekir Mi?
Sorunsuz tanısal anjiyo sonrasında bazı hastalar aynı gün taburcu edilebilir. Ek işlem uygulanması veya hastanın klinik durumuna göre hastanede kalmak gerekebilir.
2. Anjiyodan Sonra Ne Zaman Yemek Yenilebilir?
İşlem sonrasında beslenmeye ne zaman başlanacağı hastanın durumuna ve uygulanan işlemlere göre sağlık ekibi tarafından belirlenir.
3. Anjiyo Böbreklere Zarar Verir Mi?
Anjiyoda kullanılan kontrast madde bazı kişilerde böbrek fonksiyonlarını etkileyebilir. Özellikle mevcut böbrek hastalığı bulunan kişiler işlem öncesinde ayrıca değerlendirilir.
4. Anjiyodan Sonra Duş Alınır Mı?
Giriş bölgesinin bakım şekline göre duş zamanı değişebilir. Taburculuk sırasında verilen yara bakımı ve duş önerilerine uyulmalıdır.
5. Anjiyo Sonrası Araç Kullanılabilir Mi?
Aynı gün araç kullanılması genellikle önerilmez. Ne zaman yeniden araç kullanılabileceği giriş bölgesine ve yapılan işlemin türüne göre belirlenir.
6. Anjiyo İle BT Koroner Anjiyografi Aynı Şey Mi?
Hayır. BT koroner anjiyografi damarları bilgisayarlı tomografiyle görüntüler ve damar içerisine kalbe kadar kateter ilerletilmez. Klasik koroner anjiyografide ise kateter kullanılır ve gerekli durumlarda aynı seansta girişim yapılabilir.
7. Anjiyo Sonrası Stent Takılması Şart Mıdır?
Hayır. Her damar darlığı stent gerektirmez. Darlığın özelliklerine göre ilaç tedavisi, stent veya bypass gibi farklı seçeneklerden biri tercih edilebilir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlı olup tanı ve tedavi için değildir. Tanı ve tedavi için uzman hekime başvurunuz.
