Blog Details
Yüksek kolesterol çoğu zaman ağrıya veya belirgin bir şikâyete neden olmadan damarları yıllar içinde etkileyip, tıkanıklığa sebep olabilir. Bu nedenle kendinizi sağlıklı hissetmeniz, kolesterol değerlerinizin normal olduğu anlamına gelmez. Doğru zamanda yapılan kan tahlili ve kişisel kalp-damar riski değerlendirmesi sayesinde yüksek kolesterol kontrol altına alınabilir; kalp krizi ve inme riski azaltılabilir. Tedavide amaç yalnızca tahlildeki bir sayıyı düşürmek değil, damar sağlığını korumktır. İzmir kardiyoloji doktoru Uzm. Dr. Işık Erdoğan kolestrol tedavisinde kişinin tüm değerlerine ve kalp sağlığına bakarak detaylı muayene sonucunda kişiye özel bir tedavi planı uygulamayı amaçlamaktadır.
Yüksek Kolesterol Nedir?
Kolesterol; hücre yapısı, hormon üretimi ve bazı vücut işlevleri için gerekli olan yağ benzeri bir maddedir. Ancak kandaki LDL kolesterolün yüksek olması, damar duvarında plak birikimini hızlandırabilir.
LDL genellikle “kötü kolesterol”, HDL ise “iyi kolesterol” olarak bilinir. Bununla birlikte tedavi kararı yalnızca toplam kolesterol değerine göre verilmez. LDL, HDL, trigliserid, yaş, tansiyon, diyabet, sigara kullanımı ve aile öyküsü birlikte ele alınarak kişiye özel bir tedavi planı uygulanmaktır.
Yüksek Kolesterol Belirtileri Nelerdir?
Yüksek kolesterol çoğunlukla belirti vermez. Baş ağrısı, yorgunluk veya baş dönmesi gibi belirtiler doğrudan kolesterol yüksekliğini göstermez. Kesin değerlendirme kan tahliliyle yapılır. Uzun süre kontrol edilmeyen kolesterol damar sertliğine yol açtığında göğüs ağrısı, eforla nefes darlığı, bacaklarda yürümekle ortaya çıkan ağrı veya felç belirtileri görülebilir. Bunlar kolesterolün kendisinden çok, gelişen damar hastalığının işaretleri olabilir.
Kolesterol ve kalp sağlığınız için mutlaka düzenli kontrollerinizi bir kardiyoloji doktoruna giderek yaptırmayı ihmal etmeyiniz.
Kalp krizi belirtileri hakkında herkesin bilgi sahibi olmak istediği içeriğimize göz atabilirsiniz.
Yüksek Kolesterol Neden Olur?
- Doymuş ve trans yağlardan zengin beslenme
- Hareketsiz yaşam ve fazla kilo
- Sigara ve aşırı alkol tüketimi
- Diyabet, tiroit ve bazı böbrek hastalıkları
- Ailesel kolesterol yüksekliği
- Bazı ilaçların kontrolsüz şekilde kullanılması
Özellikle genç yaşta çok yüksek LDL yani kolesterol değeri bulunan veya ailesinde erken yaşta kalp krizi görülen kişilerde ailesel hiperkolesterolemi olabilir.
Yüksek Kolesterol Nasıl Geçer?
Yüksek kolesterol tedavisi kişinin kalp-damar riskine göre planlanır. İlk aşamada yaşam biçimi düzenlenir. Ancak kalp-damar hastalığı, diyabet, ailesel kolesterol yüksekliği veya belirgin LDL yüksekliği bulunan kişilerde yalnızca diyet yeterli olmayabilir.
Tedavi planı genellikle şu aşamalardan oluşur:
- Açlık gerekip gerekmediği belirtilerek lipid profili ve gerekli ek kan testleri yapılır.
- Kalp krizi ve inme açısından kişisel risk durumlarına bakılır.
- Beslenme, egzersiz, kilo kontrolü ve sigaranın bırakılması gerekir.
- Gerekli durumlarda kolesterol düşürücü ilaç başlanır.
- Tedaviye yanıt ve olası yan etkiler kontrol testleriyle izlenir.
Hedef LDL yani kolesterol değeri herkes için aynı değildir. Daha önce kalp krizi geçirmiş bir kişiyle ek risk faktörü bulunmayan genç bir kişinin tedavi hedefi farklı olabilir.
Kolesterolü Düşürmek İçin Nasıl Beslenmeliyim?
Sebze, meyve, tam tahıl, baklagil, balık ve kuruyemiş ağırlıklı bir beslenme düzeni tercih edilebilir. Tereyağı, kuyruk yağı, işlenmiş et, paketli hamur işi ve kızartmalar mümkün olduğunca azaltılmalı aşırı derecede tüketilmemelidir.
Doymuş yağların zeytinyağı gibi doymamış yağlarla değiştirilmesi faydalıdır. Çözünür lif içeren yulaf, kuru baklagiller ve bazı sebzeler kolesterol kontrol altına alabilir. Ancak bitkisel olması her ürünün güvenli veya etkili olduğu anlamına gelmez.
Kolesterol ilacı doktor önerisi olmadan başlanmamalı, dozu değiştirilmemeli veya bırakılmamalıdır.
Kolesterol İlacı Kullanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Statin kullanan kişilerin çoğunda ciddi bir yan etki gelişmez. Bununla birlikte açıklanamayan yaygın kas ağrısı, belirgin güçsüzlük, koyu renkli idrar veya sarılık fark edilirse kardiyoloji doktoruna bilgi verilmelidir.
Kontrollerin sıklığı ve gerekli kan testleri kişiye göre belirlenir. İlacın bırakılması kolesterol değerinin yeniden yükselmesine neden olabileceğinden tedavide değişiklik yalnızca hekim kararıyla yapılmalıdır.
Kolesterol Kaç Olursa İlaç Kullanmak Gerekir?
İlaç kararı tek bir sınır değere göre verilmez. LDL yani kolesterol seviyesiyle birlikte kişinin yaşı, tansiyonu, sigara kullanımı, diyabeti, böbrek hastalığı, aile öyküsü ve daha önce damar hastalığı geçirip geçirmediği değerlendirilir.
Bu nedenle internet üzerindeki genel değerlerle kendi kendine tedavi kararı vermek yerine kardiyoloji muayenesi yapılmalıdır.
Kan Tahlilinde Kolestrol Çıkar mı? Hangi Değer Kolesterolü Gösterir.
Evet, kolesterol düzeyi kan tahlilinde görülür. Bunun için genellikle lipid profili veya lipid paneli adı verilen test yapılır. Sonuçlarda tek bir değere değil, kolesterolle ilişkili göstergelerin tamamına bakılır.
Kan tahlilinde değerlendirilen başlıca değerler şunlardır:
- Total kolesterol: Kandaki toplam kolesterol miktarını gösterir.
- LDL kolesterol: “Kötü kolesterol” olarak bilinir. Yüksek olması, damar duvarında plak birikmesi ve kalp-damar hastalıkları açısından önem taşır.
- HDL kolesterol: “İyi kolesterol” olarak adlandırılır. Kolesterolün damarlardan karaciğere taşınmasına yardımcı olur.
- Trigliserid: Kolesterolden farklı bir kan yağıdır. Yüksekliği kalp-damar ve pankreas hastalıkları bakımından değerlendirilir.
- Non-HDL kolesterol: Total kolesterolden HDL değerinin çıkarılmasıyla hesaplanır ve damar sertliğiyle ilişkili yağ parçacıkları hakkında bilgi verir.
Kolesterol testinin aç veya tok yapılması gerektiği; kişinin sağlık durumuna, istenen testlere ve hekimin değerlendirmesine göre değişebilir. Özellikle trigliserid ölçümünde açlık istenebilir.
Sonuçların normal olup olmadığı yalnızca laboratuvarın referans aralığına göre bakılmamalıdır. Yaş, tansiyon, diyabet, sigara kullanımı, aile öyküsü ve mevcut kalp-damar hastalıkları hedef LDL seviyesini değiştirir. Bu nedenle kan tahlilinde kolesterol yüksekliği görüldüğünde sonuçlar kardiyoloji uzmanı tarafından kişisel risklerle birlikte yorumlanmalıdır.
Sonuç
Yüksek kolesterol tedavisi; sağlıklı beslenme, düzenli hareket, kilo kontrolü, sigaranın bırakılması ve gerektiğinde ilaç kullanımının birlikte planlandığı kişisel bir süreçtir. Erken değerlendirme, damar hasarı gelişmeden önlem alınmasına yardımcı olabilir. En iyi kardiyoloji doktoru Uzm. Dr. Işık Erdoğan tarafından yapılacak kardiyoloji muayenesiyle kalp-damar riskiniz belirlenebilir, size uygun tedavi süreciniz düzenli olarak takip edilebilir.
Kolesterol İçin Hangi Bölüme Gidilir?
Kolesterol yüksekliği için Kardiyoloji bölümüne başvurmanız gerekir. Kardiyoloji uzmanı; kan tahlilindeki LDL, HDL, total kolesterol ve trigliserid değerlerini değerlendirerek kalp-damar riskinizi belirler. Gerektiğinde beslenme düzeni, yaşam tarzı değişiklikleri veya ilaç tedavisi planlanabilir.
İzmir’de görev yapan Kardiyoloji Uzmanı Uzm. Dr. Işık Erdoğan’a başvurarak kolesterol değerlerinizi kontrol ettirebilir ve size uygun tedavi seçenekleri hakkında bilgi alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Zayıf İnsanlarda Kolesterol Yüksek Olabilir Mi?
Evet. Genetik özellikler, tiroit hastalıkları ve karaciğerin kolesterol üretimi nedeniyle ideal kilodaki kişilerde de kolesterol yüksekliği görülebilir.
Kolesterol İlacı Ömür Boyu Mu Kullanılır?
Tedavinin süresi kişisel riske ve kolesterol yüksekliğinin nedenine bağlıdır. Bazı kişilerde uzun süreli kullanım gerekir. İlaç yalnızca doktor kararıyla değiştirilmelidir.
Yumurta Kolesterolü Yükseltir Mi?
Yumurtanın etkisi kişinin genel beslenme düzenine ve mevcut hastalıklarına göre değişebilir. Asıl dikkat edilmesi gereken toplam doymuş ve trans yağ tüketimidir.
Kolesterol Yüksekliği Tansiyonu Artırır Mı?
Kolesterol doğrudan tansiyonu yükseltmeyebilir. Ancak iki durum birlikte bulunduğunda kalp krizi ve inme riski belirgin şekilde artabilir.
Kolesterol İlacı Karaciğere Zarar Verir Mi?
Bazı kişilerde karaciğer enzimlerinde değişiklik görülebilir; ciddi hasar seyrektir. Gerekli kontroller hekim tarafından kişiye özel planlanır.
Bitkisel Kolesterol Ürünleri İlaç Yerine Kullanılabilir Mi?
Hayır. İçeriği ve dozu standart olmayan ürünler etkisiz olabilir veya kullanılan ilaçlarla etkileşebilir. Hekime danışmadan takviye kullanılmamalıdır.
Bu yazı bilgilendirme amaçlı olup, tanı ve tedavi için değildir. Tanı ve tedavi için uzman hekime başvurunuz.
Uzm. Dr. Işık Erdoğan | Kardiyoloji Uzmanı
